Μπαταρίες: Νέες επενδυτικές ευκαιρίες από τις επιδοτήσεις 200 εκατ., η φόρμουλα για τα κονδύλια

«Μάχη» επενδυτών για τη διεκδίκηση των νέων επιδοτήσεων για μπαταρίες αναμένεται να πυροδοτήσει το πρόγραμμα των 200 εκατ. ευρώ που έχει στα σκαριά το ΥΠΕΝ, καθώς θα δώσει τη δυνατότητα σε εταιρείες του ενεργειακού κλάδου να ενισχύσουν τα χαρτοφυλάκιά τους σε μονάδες αποθήκευσης, με περιορισμένο επενδυτικό κόστος. Μάλιστα, το νέο σχήμα θα ανοίξει ευκαιρίες τόσο για παραγωγούς ΑΠΕ όσο και για επενδυτές που αναπτύσσουν αυτόνομες μονάδες αποθήκευσης.

Έντονος ανταγωνισμός αναμένεται και από τον επιχειρηματικό κόσμο, καθώς ολοένα και περισσότερες εταιρείες αναγνωρίζουν τα οικονομικά οφέλη από την εγκατάσταση μπαταριών, στο κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν. Η δυνατότητα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας τις ώρες χαμηλών τιμών και αξιοποίησής της όταν το χονδρεμπορικό κόστος εκτινάσσεται (κυρίως τα απογεύματα) μπορεί να περιορίσει σημαντικά τα λειτουργικά έξοδα μιας επιχείρησης, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά της.

Σύμφωνα με πληροφορίες του powergame.gr, οι διαδικασίες χορήγησης των ενισχύσεων τοποθετούνται προς το τέλος του έτους, καθώς το ενδιάμεσο διάστημα θα χρειαστεί για την προετοιμασία των προσκλήσεων και των διαγωνισμών. Η επεξεργασία έχει ήδη αρχίσει από το ΥΠΕΝ, ωστόσο απομένει να «κλειδώσουν» κρίσιμες παράμετροι, κυρίως σε τρία βασικά μέτωπα. Υπενθυμίζεται ότι τα 200 εκατ. ευρώ θα προέλθουν από τη ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια, όπως ανακοινώθηκε στην παρουσίαση από το υπουργείο του οδικού χάρτη για τη μείωση των τιμών ρεύματος κατά 30% εντός τριετίας.

Χρονική προτεραιότητα για ΟΤΑ και επιχειρήσεις

Υπενθυμίζεται πως προβλέπονται τέσσερις ισόποσοι προϋπολογισμοί των 50 εκατ. ευρώ, για την επιδότηση ισάριθμων εφαρμογών αποθήκευσης. Οι δύο πρώτοι αφορούν την αυτοκατανάλωση από ΟΤΑ και μη οικιακούς καταναλωτές, με την επιδότηση να καλύπτει αποκλειστικά την αποθήκευση, είτε αυτή συνδυάζεται με φωτοβολταϊκό είτε όχι. Ειδικότερα, για τους ΟΤΑ προβλέπεται ενίσχυση 50%, με επικρατέστερο κριτήριο ένταξης τη χρονική προτεραιότητα. Επομένως, θα επιδοτηθούν τα έργα που θα υποβάλουν εγκαίρως αίτηση, μέχρι την εξάντληση του κονδυλίου.

Αντίστοιχη διαδικασία προκρίνεται και για τις επιχειρήσεις, οι οποίες θα μπορούν να διεκδικήσουν επιδότηση 30%-40% για εγκατάσταση μπαταρίας. Σε αυτήν την περίπτωση, ωστόσο, εξετάζεται ο επιμερισμός των διαθέσιμων 50 εκατ. ευρώ σε επιμέρους κατηγορίες, ανάλογα με το μέγεθος των δικαιούχων.

Ανάλογη προσέγγιση είχε υιοθετηθεί στο πρόγραμμα «Συστήματα αποθήκευσης σε επιχειρήσεις», με διακριτούς προϋπολογισμούς για μικρές, μεσαίες και μεγάλες εταιρείες. Στο νέο σχήμα είναι επίσης πιθανό να διαφοροποιείται ανά κατηγορία το ποσοστό επιδότησης, ώστε η κατανομή των πόρων να λαμβάνει υπόψη το μέγεθος των επιχειρήσεων.

Το δίλημμα για τις μπαταρίες που συνδυάζονται με ΑΠΕ

Το δεύτερο σκέλος αφορά τους δύο μειοδοτικούς διαγωνισμούς, επίσης με προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ ο καθένας. Στην περίπτωση των μπαταριών που συνδυάζονται με έργα ΑΠΕ, δικαίωμα συμμετοχής προβλέπεται να έχουν παραγωγοί με εν λειτουργία ή ώριμους ανανεώσιμους σταθμούς.

Η αρχική προσέγγιση είναι να καλυφθούν όλες οι εφαρμογές αποθήκευσης: μπαταρίες «πίσω από τον μετρητή» που αποθηκεύουν αποκλειστικά την παραγωγή του σταθμού ΑΠΕ, αλλά και μονάδες που μπορούν παράλληλα να απορροφούν ενέργεια από το δίκτυο. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης οι λεγόμενες «συνεργατικές μπαταρίες», οι οποίες συνδυάζονται με συστάδες φωτοβολταϊκών έργων (clusters).

Ωστόσο, στο τραπέζι υπάρχει και μια πιο περιοριστική προσέγγιση. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι αρκετοί παραγωγοί εμφανίζονται ήδη διατεθειμένοι να προχωρήσουν χωρίς επιδοτήσεις σε επενδύσεις αποθήκευσης με δυνατότητα απορρόφησης ενέργειας από το δίκτυο, όπως και σε «συνεργατικά έργα». Επομένως, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο χρειάζεται να διατεθούν δημόσιοι πόροι για επενδύσεις που μπορούν να υλοποιηθούν ούτως ή άλλως με όρους αγοράς.

Έτσι, εξετάζεται το ενδεχόμενο να περιοριστεί η επιδότηση αποκλειστικά σε μπαταρίες φωτοβολταϊκών που αποθηκεύουν μόνο την παραγόμενη ενέργεια του ανανεώσιμου σταθμού, χωρίς δυνατότητα φόρτισης από το δίκτυο. Με αυτόν τον τρόπο, τα 50 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν με μεγαλύτερη ένταση σε φωτοβολταϊκά πάρκα που πλήττονται περισσότερο από τις περικοπές «πράσινης» παραγωγής και τις αρνητικές χονδρεμπορικές τιμές. Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή των δικαιούχων θα γίνει μέσω μειοδοτικού διαγωνισμού, με κριτήριο τη μικρότερη αιτούμενη επενδυτική ενίσχυση, σε ευρώ ανά MW.

Οι standalone μπαταρίες και το ενδεχόμενο ορίου 8 MW

Αντίστοιχα, για τα 50 εκατ. ευρώ που προορίζονται για αυτόνομες μπαταρίες, η βασική σκέψη είναι να μπορούν να συμμετάσχουν όλες οι μονάδες που θα έχουν εξασφαλίσει ηλεκτρικό «χώρο». Σημαντική παράμετρο αποτελεί η πρόσκληση ενδιαφέροντος που βρίσκεται σε εξέλιξη από το ΥΠΕΝ για τη δέσμευση δυναμικότητας σε merchant έργα συνολικής ισχύος έως 4,7 GW.

Καθώς οι λίστες αξιολόγησης της πρόσκλησης αναμένονται άμεσα, ενδεχομένως ακόμη και αυτήν την εβδομάδα, μέχρι το τέλος του έτους εκτιμάται πως θα υπάρχει μια μεγάλη «δεξαμενή» επενδύσεων με εξασφαλισμένους όρους σύνδεσης, οι οποίες θα μπορούν να διεκδικήσουν κεφαλαιακή στήριξη.

Μια εναλλακτική προσέγγιση που εξετάζεται, πάντως, είναι να περιοριστεί η συμμετοχή σε μικρότερες μπαταρίες, ισχύος έως 8 MW, οι οποίες προορίζονται για το δίκτυο διανομής. Το σκεπτικό είναι πως οι μεγαλύτερες μονάδες έχουν καλύτερες προϋποθέσεις οικονομικής βιωσιμότητας χωρίς επιδοτήσεις, εξασφαλίζοντας έσοδα αποκλειστικά από τη συμμετοχή τους στις χονδρεμπορικές αγορές. Και στην περίπτωση των standalone έργων, η κατανομή των ενισχύσεων θα πραγματοποιηθεί μέσω μειοδοτικού διαγωνισμού.

Ο ρόλος της αποθήκευσης στη μείωση των τιμών ρεύματος

Παράγοντες του κλάδου σημειώνουν ότι, καθώς το ύψος της επιδότησης στους δύο διαγωνισμούς θα προκύψει από τις προσφορές των επενδυτών, δεν είναι εφικτό να εκτιμηθεί η συνολική ισχύς των μπαταριών που θα υλοποιηθούν μέσω του προγράμματος. Εκτιμούν, πάντως, ότι τα 200 εκατ. ευρώ θα αποτελέσουν σημαντικό ορόσημο για την περαιτέρω διείσδυση της αποθήκευσης στη χώρα.

Άλλωστε, σύμφωνα με τον οδικό χάρτη που παρουσίασε η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ στις 8 Σεπτεμβρίου, η αποθήκευση αποτελεί βασικό εργαλείο για την επίτευξη του στόχου μείωσης των τιμών ρεύματος κατά 30% σε ορίζοντα τριετίας. Όπως επισημάνθηκε, τις περιόδους υψηλής διείσδυσης των ΑΠΕ μέσα στο 2026 η μέση χονδρεμπορική τιμή διαμορφώνεται στα 73 ευρώ ανά MWh. Ωστόσο, τις απογευματινές και βραδινές ώρες, όταν περιορίζεται η φωτοβολταϊκή παραγωγή, οι τιμές αυξάνονται σημαντικά. Η ανάπτυξη μπαταριών θα επιτρέψει τη μεταφορά φθηνότερης ενέργειας σε αυτές τις ώρες, περιορίζοντας την ανάγκη ηλεκτροπαραγωγής από ακριβότερο φυσικό αέριο.

Παράλληλα, οι μπαταρίες μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες εφεδρείας και ευστάθειας του ηλεκτρικού συστήματος με χαμηλότερο κόστος, συμβάλλοντας στον περιορισμό των σχετικών επιβαρύνσεων στους λογαριασμούς. Στον σχεδιασμό του ΥΠΕΝ, η εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης, από περίπου 700 MW σήμερα, προβλέπεται να φτάσει το 1 GW στο τέλος του 2026, το 1,5 GW στα μέσα του 2027, τα 3-4 GW έως το τέλος του 2028 και τα 5-7 GW μέχρι το 2030. Το νέο πρόγραμμα των 200 εκατ. ευρώ έρχεται να ενισχύσει αυτήν την προσπάθεια, σε συνέχεια των 400 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη διατεθεί μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.

ΠΗΓΗ: POWERGAME.GR

Ακολουθήστε το MotorOne.gr στο Google News για άμεση και έγκυρη ενημέρωση!