Την προώθηση της αποθήκευσης ενέργειας αναδεικνύει το ΥΠΕΝ σε έναν από τους έξι βασικούς τομείς παρεμβάσεων που θα επιτρέψουν τη μείωση του κόστους του ηλεκτρισμού κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία, σύμφωνα με τον οδικό χάρτη που παρουσίασε χθες. Στο πλαίσιο αυτό, το υπουργείο αναθεωρεί προς τα πάνω τους στόχους για τις μπαταρίες έως το 2028 και το 2030, ενώ δρομολογεί πρόγραμμα επιδότησης ύψους 200 εκατ. ευρώ για την επιτάχυνση της διείσδυσής τους, όπως είχε αποκαλύψει το powergame.gr.
Ωστόσο, άνθρωποι της αγοράς βλέπουν τη νέα στρατηγική με επιφύλαξη, υποστηρίζοντας πως η σύντομη… ιστορία των μπαταριών στη χώρα μας -με τους αργούς χρόνους υλοποίησης των έργων των τριών διαγωνισμών- καθιστά αμφίβολο το γεγονός ότι οι διαδικασίες θα αρχίσουν να «τρέχουν» όσο γρήγορα απαιτείται, από εδώ και πέρα.
Όπως συμπληρώνουν, φαίνεται επίσης πως το ΥΠΕΝ είχε υποτιμήσει έως τώρα τη σημασία των μπαταριών, τόσο στη μείωση του ενεργειακού κόστους όσο και στην αντιμετώπιση των αρρυθμιών που έχει προκαλέσει η ραγδαία ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών. Σε διαφορετική περίπτωση, θα μπορούσε ήδη εδώ και περίπου έναν χρόνο να έχει δρομολογήσει μία κατηγορία έργων -τις μπαταρίες σε κοινό σημείο σύνδεσης- που υλοποιούνται αρκετά γρήγορα, ώστε να έχει δώσει ήδη ουσιαστική ώθηση στον κλάδο.
- Citroen e-C3 Urban: Προσιτή ηλεκτροκίνηση, από 17.700 ευρώ
- Zeekr 7GT: Πρακτικό shooting brake με επιδόσεις supercar και αυτονομία έως 655 χιλιόμετρα
- Skoda Elroq: Nέα εποχή ηλεκτροκίνησης, με αυτονομία έως 717 χιλιόμετρα
- Nissan Micra: Για πρώτη φορά αποκλειστικά ηλεκτρικό με έως 416 χλμ. αυτονομίας
- MINI Aceman: Ηλεκτρικές επιδόσεις και χαρακτήρας MINI με έως 218 ίππους
Η κριτική για τις καθυστερήσεις
Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του υπουργού, Σταύρου Παπασταύρου, ο οποίος αναγνώρισε ότι οι επιδόσεις απέχουν από το επιθυμητό επίπεδο. «Πρέπει να τρέξουμε, δεν είναι ικανοποιητικό το αποτέλεσμα όταν έχουμε τα πρώτα 32 MW την 1η Απριλίου και τώρα βρισκόμαστε στα 700 MW. Ρίχνουμε όλο το βάρος μας στην αποθήκευση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος πάντως έσπευσε να συμπληρώσει πως αυτό έγινε γιατί προκρίθηκαν άλλες προτεραιότητες. Όπως σημείωσε, πριν από δύο χρόνια διατέθηκαν 1,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για παρεμβάσεις ενεργειακής εξοικονόμησης, με τις οποίες ωφελήθηκαν 260.000 οικογένειες, ενισχύθηκε η απασχόληση και τονώθηκε η ζήτηση υλικών που παράγονται εγχώρια. «Θα έπρεπε αυτό το 1,5 δισ. να πάει στην αποθήκευση, σε αλλοδαπά προϊόντα; Δεν είναι εύκολη η απάντηση, ωστόσο και πάλι θα διάλεγα το πρώτο», υποστήριξε.
Παρά την επιχειρηματολογία του υπουργού, οι εκπρόσωποι της αγοράς επιμένουν ότι οι ρυθμοί υλοποίησης των έργων αποτελούν αντίπαλο και όχι «σύμμαχο» του κυβερνητικού σχεδίου. Υπενθυμίζουν ότι τα πρώτα έργα αποθήκευσης «κλείδωσαν» τον Αύγουστο του 2023, όταν δημοσιεύθηκε η οριστική λίστα του αρχικού διαγωνισμού της ΡΑΑΕΥ. Ωστόσο, χρειάστηκε να φτάσει ο Απρίλιος του 2026, για να συνδεθούν οι πρώτες μπαταρίες στο σύστημα.
Πιο φιλόδοξοι στόχοι, αλλά με πολλά ερωτήματα
Το «σήμα» για επιτάχυνση συνοδεύεται από σημαντική αναθεώρηση των εθνικών στόχων από το ΥΠΕΝ. Όπως παρουσιάστηκε χθες, ο στόχος για το 2028 ανεβαίνει στα 3-4 GW, από τα 3 GW που έχει δεσμευθεί η χώρα στο πλαίσιο της τριμερούς πρωτοβουλίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αποθήκευση ενέργειας.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η αναθεώρηση για το τέλος του 2030, όταν το χαρτοφυλάκιο μπαταριών προβλέπεται πλέον να φτάσει τα 5-7 GW, έναντι των 4,325 GW που προβλέπει το αναθεωρημένο ΕΣΕΚ.
Τα στελέχη της αγοράς, πάντως, θεωρούν ότι ο στόχος του 2028 θα επιτευχθεί μόνο εφόσον δοθούν μέσα στη φετινή χρονιά όροι σύνδεσης για merchant αυτόνομες μπαταρίες, μέσω της σχετικής πρόσκλησης του ΥΠΕΝ για έργα ισχύος 4,7 GW. Σημειώνουν με νόημα πως αυτό κάθε άλλο παρά βέβαιο θεωρείται, με δεδομένο ότι έως αυτή τη στιγμή δεν έχουν δημοσιευτεί καν οι προσωρινές λίστες προτεραιότητας, ενώ υπάρχει ο «άγνωστος Χ» για τις ενστάσεις που θα κατατεθούν στη συνέχεια και οι οποίες μπορεί να καθυστερήσουν σημαντικά τις διαδικασίες.
Την ίδια στιγμή, χαρακτηρίζουν συντηρητικό τον στόχο του 2030, δεδομένου ότι ήδη από τον Ιούλιο του 2026 η χώρα ξεπέρασε την εγκατεστημένη ισχύ φωτοβολταϊκών που το ΕΣΕΚ προέβλεπε για το τέλος της δεκαετίας (13,5 GW).
Το πρόγραμμα των 200 εκατ. και οι δύο ταχύτητες της αγοράς
Για να δοθεί «γκάζι» στις επενδύσεις, το νέο πρόγραμμα επιδότησης κατανέμει τα 200 εκατ. ευρώ σε τέσσερις ισόποσες δράσεις των 50 εκατ. ευρώ. Το πρώτο σκέλος αφορά ΟΤΑ που θα εγκαταστήσουν μπαταρίες για ιδιοκατανάλωση, με ή χωρίς φωτοβολταϊκό, με επιδότηση έως 50% της επένδυσης. Το δεύτερο απευθύνεται σε επιχειρήσεις, καλύπτοντας το 30-40% του κόστους της μπαταρίας. Και στις δύο περιπτώσεις, η επιλογή των δικαιούχων θα γίνει μέσω πρόσκλησης, χωρίς να δοθούν χθες περισσότερες λεπτομέρειες για τα κριτήρια αξιολόγησης.
Άλλα 50 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε έργα αποθήκευσης σε συνδυασμό με ΑΠΕ -για μπαταρίες είτε «πίσω από τον μετρητή» είτε σε κοινό σημείο σύνδεσης– ενώ το τελευταίο ισόποσο κονδύλι θα αφορά την επιχορήγηση αυτόνομων μπαταριών.
Πάντως, τα στελέχη του κλάδου εντοπίζουν σημαντικά προβληματικά σημεία στον σχεδιασμό των επιδοτήσεων. Επισημαίνουν ότι επιχορηγούνται επενδύσεις οι οποίες ήδη φαίνεται να προχωρούν με όρους αγοράς (όπως οι standalone μπαταρίες και τα έργα σε κοινό σημείο σύνδεσης) τουλάχιστον με βάση το πλήθος των αιτήσεων που έχουν κατατεθεί.
Εκφράζουν επίσης τον φόβο ότι, αν το πρόγραμμα δεν υλοποιηθεί γρήγορα, μπορεί να «παγώσει» προσωρινά η αγορά, καθώς οι επενδυτές θα περιμένουν πρώτα να διαπιστώσουν αν θα ενταχθούν ή όχι στις επιδοτήσεις. Ταυτόχρονα, επειδή τα διαθέσιμα ποσά είναι περιορισμένα σε σχέση με το συνολικό επενδυτικό ενδιαφέρον, θεωρούν πως θα δημιουργηθούν δύο ταχύτητες έργων στην αγορά.
«Παγωμένη» η αυτοκατανάλωση
Ένα ακόμη σημείο κριτικής αφορά τις μπαταρίες πίσω από τον μετρητή για υφιστάμενα φωτοβολταϊκά με συμβάσεις feed-in premium. Σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, το διαθέσιμο κονδύλι είναι μικρό σε σχέση με το μέγεθος του χαρτοφυλακίου που σήμερα βρίσκεται σε οικονομικό αδιέξοδο και για το οποίο η προσθήκη μπαταρίας θα αποτελούσε σημαντική ανάσα.
Ανάλογες επιφυλάξεις εκφράζονται και για την αυτοκατανάλωση, την οποία το ΥΠΕΝ ενέταξε χθες στα βασικά εργαλεία μείωσης του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Οι εκπρόσωποι της αγοράς κάνουν λόγο για «αργά αντανακλαστικά» της πολιτείας, σημειώνοντας ότι ο συγκεκριμένος κλάδος παραμένει ουσιαστικά παγωμένος εδώ και περίπου 3,5 χρόνια, καθώς εκκρεμεί εδώ και περισσότερους από 20 μήνες η υπουργική απόφαση που θα καταστήσει λειτουργικό το νέο καθεστώς αυτοπαραγωγής (net-billing).
Υπό αυτές τις συνθήκες, θεωρούν αμφίβολο ότι η αυτοκατανάλωση μπορεί να διπλασιαστεί τα επόμενα χρόνια, προσθέτοντας περίπου 1 GW νέων συστημάτων, όπως είναι ο κυβερνητικός στόχος. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι προβλέπονται νέες στοχευμένες παρεμβάσεις από το ΥΠΕΝ.
Σε αυτές, περιλαμβάνεται η επιδότηση 2.000 καταναλωτών στις περιοχές Μετάβασης για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών με μπαταρία, αλλά και ένα πολύ μεγαλύτερο πρόγραμμα στα νησιά μέσω του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών. Από το συγκεκριμένο Ταμείο θα διατεθούν 476 εκατ. ευρώ για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών ισχύος 316 MW με συστήματα αποθήκευσης 295 MW σε κατοικίες, ιδιωτικά και δημόσια κτίρια του τριτογενούς τομέα, παρόχους ύδρευσης, αγρότες και αεροδρόμια.
Η ενίσχυση θα αφορά το συνολικό σύστημα -φωτοβολταϊκό και μπαταρία- με ποσοστά επιδότησης από 32% έως 54%, ανάλογα με την κατηγορία του δικαιούχου. Το κρίσιμο ερώτημα, σύμφωνα με την αγορά, δεν είναι πλέον αν οι μπαταρίες αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση για τη μείωση του κόστους του ηλεκτρισμού.
Είναι αν το ΥΠΕΝ θα καταφέρει αυτή τη φορά να μετατρέψει τους πιο φιλόδοξους στόχους σε έργα που θα υλοποιηθούν εγκαίρως, χωρίς να δημιουργήσουν νέες καθυστερήσεις, σε μία αγορά ηλεκτρικής ενέργειας που ήδη πιέζεται από την υπερπροσφορά παραγωγής φωτοβολταϊκών και αυξανόμενες απορρίψεις «πράσινων» Μεγαβατώρων.
ΠΗΓΗ: POWERGAME.GR
