Ένα σφάλμα λογισμικού ήταν η αιτία του πρωτοφανούς χάους που οδήγησε στην ακύρωση της πρώτης εκκίνησης του Grand Prix Μπαχρέιν της Formula 1 που διεξήχθη στην πίστα της Sepang στη Μαλαισία. Η έντονη βροχόπτωση είχε ήδη καθυστερήσει την έναρξη του αγώνα κατά 40 λεπτά, ωστόσο, όταν τα μονοθέσια επιχείρησαν να πραγματοποιήσουν τον γύρο σχηματισμού, αρκετά από αυτά άρχισαν να κινούνται με εξαιρετικά χαμηλή ταχύτητα, ενώ ορισμένα ακινητοποιήθηκαν εντελώς. Το αποτέλεσμα ήταν μια επιπλέον καθυστέρηση άνω των 45 λεπτών, προκαλώντας την έντονη δυσαρέσκεια των οδηγών, οι οποίοι θεώρησαν την κατάσταση ενδεικτική του γεγονότος ότι η Formula 1 έχει γίνει υπερβολικά περίπλοκη.
Η αιτία του προβλήματος αποκαλύφθηκε μετά τον αγώνα και σχετιζόταν με τον τρόπο διαχείρισης της ηλεκτρικής ενέργειας από τις υβριδικές μονάδες ισχύος. Σε συνθήκες βροχής, προβλέπεται η χρήση εναλλακτικής λειτουργίας του κινητήρα, η οποία περιορίζει τη μέγιστη παροχή ηλεκτρικής ισχύος στα 250 kW, έναντι των 350 kW που επιτρέπονται σε στεγνό ασφαλτοτάπητα.
Για λόγους ασφάλειας, σε συγκεκριμένα τμήματα της πίστας επιβάλλεται επιπλέον περιορισμός της ηλεκτρικής ισχύος. Ένα από αυτά είναι η αριστερή στροφή 9 της Sepang, όπου εκδηλώθηκε το πρόβλημα. Ωστόσο, στο συγκεκριμένο σημείο δεν απαιτείται σταδιακή μείωση της ηλεκτρικής ισχύος, με αποτέλεσμα η MGU-K να μπορεί να απενεργοποιηθεί ακαριαία.
- Citroen e-C3 Urban: Προσιτή ηλεκτροκίνηση, από 17.700 ευρώ
- Zeekr 7GT: Πρακτικό shooting brake με επιδόσεις supercar και αυτονομία έως 655 χιλιόμετρα
- Skoda Elroq: Nέα εποχή ηλεκτροκίνησης, με αυτονομία έως 717 χιλιόμετρα
- Nissan Micra: Για πρώτη φορά αποκλειστικά ηλεκτρικό με έως 416 χλμ. αυτονομίας
- MINI Aceman: Ηλεκτρικές επιδόσεις και χαρακτήρας MINI με έως 218 ίππους
Όταν τα μονοθέσια άρχισαν να κινούνται με πολύ χαμηλή ταχύτητα πίσω από το αυτοκίνητο ασφαλείας, η πίεση του turbo μειώθηκε, ενώ η απουσία ηλεκτρικής υποβοήθησης από την MGU-K δεν επέτρεπε την ανάκτηση της απαιτούμενης ισχύος. Σε εκείνο το σημείο ενεργοποιήθηκε ένα σφάλμα λογισμικού, το οποίο έθεσε τα μονοθέσια σε λειτουργία «continuous offset». Πρόκειται για ένα σύστημα έκτακτου περιορισμού διάρκειας 60 δευτερολέπτων, το οποίο έχει εισαχθεί για να αποτρέπει τις ομάδες να απενεργοποιούν σκόπιμα την MGU-K. Η συγκεκριμένη λειτουργία μπορεί, μάλιστα, να περιορίσει και την ισχύ του κινητήρα εσωτερικής καύσης.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, η FIA προχώρησε σε έκτακτη αναβάθμιση του λογισμικού, καταργώντας τον περιορισμό των 250 kW στα συγκεκριμένα τμήματα της πίστας. Απέστειλε το νέο λογισμικό σε όλες τις ομάδες, οι οποίες έπρεπε να το κατεβάσουν και να το εγκαταστήσουν στις μονάδες ισχύος των μονοθεσίων πριν από την κανονική εκκίνηση του αγώνα. Με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίστηκε ότι τα μονοθέσια θα μπορούσαν να αξιοποιούν μέρος της ηλεκτρικής ισχύος της MGU-K και να κινούνται με χαμηλή ταχύτητα χωρίς να ακινητοποιούνται.
Σε ανακοίνωσή της μετά τον αγώνα, η FIA ανέφερε: «Το συγκεκριμένο πρόβλημα δεν είχε εντοπιστεί ούτε από τη FIA ούτε από τις ομάδες κατά τη διάρκεια των δοκιμών ή των γύρων προς την εκκίνηση. Η FIA, σε συνεργασία με τις ομάδες και τους κατασκευαστές μονάδων ισχύος, θα προχωρήσει σε πλήρη αξιολόγηση του ζητήματος».
Γιατί δεν εντοπίστηκε νωρίτερα το πρόβλημα;
O διευθυντής του τμήματος μονοθεσίων της FIA, Νικόλας Τομπάζης, εξήγησε αναλυτικά τις συνθήκες που οδήγησαν στο περιστατικό: «Δεν καταφέραμε να δοκιμάσουμε το λογισμικό στον βαθμό που θα θέλαμε, επειδή φέτος είχαμε πολύ περιορισμένο αριθμό δοκιμών σε βρεγμένο ασφαλτοτάπητα. Υπήρξε ένας συνδυασμός συνθηκών που προκάλεσε την ενεργοποίηση αυτού του σφάλματος».
«Το συγκεκριμένο σφάλμα εμπόδισε την επαναφορά της ισχύος, με αποτέλεσμα τα μονοθέσια να μην μπορούν να ξεκινήσουν ξανά. Πιστεύω ότι αν είχαμε πραγματοποιήσει λίγο περισσότερες δοκιμές, πιθανότατα θα είχαμε καταφέρει να εντοπίσουμε το πρόβλημα εγκαίρως και να αποφύγουμε μια τέτοια κατάσταση».
«Μόλις παρουσιάστηκε το πρόβλημα, οι άνθρωποί μας αντιλήφθηκαν πολύ γρήγορα τι συνέβαινε και έπρεπε να εργαστούν υπό μεγάλη χρονική πίεση για να δημιουργήσουν μια αναβάθμιση του λογισμικού. Αυτή διανεμήθηκε στις ομάδες, οι οποίες έπρεπε να την εγκαταστήσουν στα μονοθέσιά τους».
«Όλη αυτή η διαδικασία διήρκεσε περίπου 20 λεπτά. Για τους θεατές που περίμεναν να ξεκινήσει ο αγώνας, αλλά και για όλους τους υπόλοιπους, μπορεί να έμοιαζε με πέντε ώρες, κάτι που είναι απολύτως κατανοητό, και ζητούμε συγγνώμη για αυτό. Ωστόσο, θεωρώ ότι η αντίδρασή μας ήταν αρκετά γρήγορη, δεδομένης της φύσης του προβλήματος».
Το Grand Prix της Μαλαισίας αποτέλεσε την πρώτη ουσιαστική δοκιμασία των μονοθεσίων του 2026 σε βρεγμένες συνθήκες κατά τη διάρκεια αγωνιστικού τριημέρου. Μέχρι τότε, οι δοκιμές σε βρεγμένο οδόστρωμα είχαν περιοριστεί σε δύο τεστ της Pirelli. Οι Red Bull και Racing Bulls είχαν πραγματοποιήσει δοκιμές στη Suzuka μετά το Grand Prix Ιαπωνίας, ενώ η Ferrari είχε δοκιμάσει τα ελαστικά της σε τεχνητά βρεγμένη πίστα στο Fiorano τον Απρίλιο.
Κατά τη διάρκεια αυτών των δοκιμών είχαν ήδη διατυπωθεί προειδοποιήσεις για τις δυσκολίες που θα αντιμετώπιζαν τα νέα μονοθέσια σε συνθήκες βροχής. Ωστόσο, δεν είχαν αναπαραχθεί οι εξαιρετικά χαμηλές ταχύτητες που σημειώθηκαν στον γύρο σχηματισμού στη Μαλαισία.
«Πιστεύω ότι ο συνδυασμός των ταχυτήτων, οι οποίες ήταν πολύ χαμηλότερες από εκείνες που θα συναντούσε κανείς κανονικά σε ένα τέτοιο τεστ, ήταν αυτός που προκάλεσε το πρόβλημα», ανέφερε ο Τομπάζης. «Δεν πιστεύω ότι εκείνες οι δοκιμές της Pirelli ήταν αντιπροσωπευτικές της συγκεκριμένης κατάστασης, ώστε να μας βοηθήσουν να εντοπίσουμε εγκαίρως το πρόβλημα».
«Το λογισμικό δεν δοκιμάστηκε επαρκώς. Κανονικά, το λογισμικό πρέπει να υποβάλλεται σε πολύ πιο λεπτομερείς δοκιμές. Δυστυχώς, αν και δεν ξέρω αν πρέπει να το χαρακτηρίσω έτσι, φέτος είχαμε γενικά πολύ καλές καιρικές συνθήκες και αυτός ήταν ο λόγος που το πρόβλημα εμφανίστηκε τόσο αργά».
Όταν ρωτήθηκε αν η FIA θα έπρεπε να είχε προβλέψει το ενδεχόμενο εμφάνισης του συγκεκριμένου σφάλματος, ο Τομπάζης απάντησε: «Λοιπόν, κάθε σφάλμα είναι αποτέλεσμα κάποιου λάθους. Δεν γνωρίζω κάποιο λογισμικό που να μην έχει σφάλματα και να μη χρειάζεται αναβαθμίσεις. Ορισμένες φορές κάποια πράγματα διαφεύγουν της προσοχής και οι άνθρωποι μαθαίνουν από αυτά, ώστε την επόμενη φορά να κάνουν καλύτερη δουλειά».
Συλλογική ευθύνη για το σχεδιασμό του λογισμικού
Ο Τομπάζης παραδέχθηκε ότι το νέο λογισμικό επρόκειτο για μια πρόχειρη και βιαστική λύση, η οποία είχε ως βασικό στόχο να επιτρέψει την ταχύτερη δυνατή έναρξη του αγώνα: «Για να είμαστε σαφείς, το λογισμικό αναπτύσσεται από τη FIA σε συνεργασία με τις ομάδες. Αποτελεί μέρος του τυποποιημένου κώδικα που χρησιμοποιείται από όλα τα μονοθέσια».
«Επομένως, ναι, είμαστε η ρυθμιστική αρχή και έχουμε αυτή την ευθύνη, αλλά το συγκεκριμένο λογισμικό αναπτύσσεται από τη FIA, από τον προμηθευτή της τυποποιημένης ηλεκτρονικής μονάδας ελέγχου (ECU), την Motion Applied, από τις ομάδες και τους κατασκευαστές μονάδων ισχύος, σε συνεργασία μεταξύ τους. Κανένας από αυτούς τους ανθρώπους δεν είχε προβλέψει το πρόβλημα. Πρόκειται σαφώς για λογισμικό της FIA. Έχουμε προφανώς σημαντικό ρόλο σε αυτό και πρέπει να βελτιωθούμε, αλλά είναι ένα λογισμικό που αναπτύσσεται συλλογικά από ολόκληρη τη βιομηχανία της Formula 1».
Η ανάπτυξη του λογισμικού των φετινών μονάδων ισχύος διήρκεσε 3-4 χρόνια. Στο διάστημα αυτό, οι ομάδες εντόπισαν έναν τεράστιο αριθμό προβλημάτων, τα οποία οδήγησαν σε πολλαπλές αναβαθμίσεις πριν από την έναρξη της σεζόν του 2026. Ωστόσο, το συγκεκριμένο σφάλμα δεν είχε εντοπιστεί.
Η FIA και οι ομάδες πρόκειται να πραγματοποιήσουν μια πλήρη αξιολόγηση του περιστατικού, με στόχο να εντοπίσουν τις αδυναμίες του συστήματος και να αποτρέψουν την επανάληψή τους. Παρότι εκτιμάται ότι το συγκεκριμένο σφάλμα δεν θα εμφανιστεί ξανά, η πολυπλοκότητα των νέων μονάδων ισχύος καθιστά αδύνατη την εγγύηση ότι δεν θα προκύψουν άλλα τεχνικά προβλήματα.
«Όταν η ηλεκτρική ενέργεια και η ενέργεια από την καύση συνεργάζονται, και ταυτόχρονα πρέπει να διασφαλίζεται η αγωνιστική ισονομία μεταξύ των ομάδων, το σύστημα γίνεται περίπλοκο», εξήγησε ο Τομπάζης. «Όλοι θα θέλαμε να είναι απλούστερο, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι όταν υπάρχει τόσο μεγάλη ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας, το σύστημα γίνεται πιο σύνθετο».
