Τα τελευταία 20 χρόνια, οι οθόνες αφής έχουν αντικαταστήσει σε πολύ μεγάλο βαθμό τους φυσικούς διακόπτες ακόμα και σε βασικές ρυθμίσεις, όπως τον έλεγχο του ραδιοφώνου ή του κλιματισμού.
Μάλιστα, οι περισσότερες αυτοκινητοβιομηχανίες διαφημίζουν το μέγεθος της οθόνης του infotainment, με το επιχείρημα ότι το μεγαλύτερο μέγεθος είναι και πιο χρηστικό.
Αυτή την εικόνα έρχεται να ανατρέψει μία νέα μελέτη, η οποία διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον (UW) και το Ινστιτούτο Ερευνών της Toyota, η οποία αποδεικνύει ότι οι οθόνες μπορούν να αποσπάσουν την προσοχή και να είναι εξαιρετικά επικίνδυνες όταν χρησιμοποιούνται κατά την οδήγηση. Η μελέτη έρχεται να προστεθεί σε μια μακριά λίστα ερευνών, που δείχνουν ότι οι οδηγοί δυσκολεύονται περισσότερο σε βασικές ρυθμίσεις με το infotainment, σε σχέση με τα πιο παραδοσιακά μπουτόν.
Η έρευνα, με τίτλο «Touchscreens in Motion: Quantifying the Impact of Cognitive Load on Distracted Drivers» (Οθόνες αφής εν κινήσει: Ποσοτικοποίηση της επίδρασης του γνωστικού φορτίου και της απόσπασης της προσοχής των οδηγών), δημοσιεύθηκε στα Πρακτικά του 38ου Ετήσιου Συμποσίου ACM, τον Σεπτέμβριο του 2025. Συνολικά 16 συμμετέχοντες τοποθετήθηκαν σε έναν προσομοιωτή οδήγησης υψηλής πιστότητας, με τους ερευνητές να παρακολουθούν τις κινήσεις των ματιών και των χεριών, τη διαστολή και συστολή της κόρης και την αγωγιμότητα του δέρματος.
Οι οδηγοί έπρεπε να αλληλεπιδράσουν με την οθόνη αφής ενός οχήματος και να ολοκληρώσουν εργασίες που βασίζονταν στη μνήμη και είχαν σχεδιαστεί για να μετρήσουν το νοητικό φορτίο. Το μέγεθος της κόρης του ματιού και η ηλεκτρική αντίδραση του δέρματος παρείχαν βασικά στοιχεία σχετικά με το πόσο σκληρά εργαζόταν ο εγκέφαλος.
Οι εντολές στην οθόνη αφής αφορούσαν τη ρύθμιση του ήχου, την αποστολή ή ακρόαση μηνυμάτων και την πλοήγηση στις πηγές ήχου (για παράδειγμα, αλλαγή από τον ήχο του κινητού στο ραδιόφωνο). Οι συμμετέχοντες οδήγησαν μέσα από ένα προσομοιωμένο αστικό τοπίο ενώ χειρίζονταν την οθόνη αφής. Οι ερευνητές μέτρησαν μια σειρά από δείκτες απόδοσης των οδηγών και φυσιολογικούς δείκτες, από τις κινήσεις των ματιών και τη σταθερότητα του τιμονιού έως τον χρόνο αντίδρασης και τα σημάδια άγχους.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η αλληλεπίδραση με την οθόνη αφής μείωσε την ακρίβεια και την ταχύτητα εκτέλεσης των εντολών κατά περισσότερο από 58% σε σύγκριση με συνθήκες εκτός οδήγησης. Ταυτόχρονα, η απόκλιση από τη λωρίδα κυκλοφορίας αυξήθηκε κατά περισσότερο από 40%. Με άλλα λόγια, οι οδηγοί έγιναν χειρότεροι στην οδήγηση και χειρότεροι στη χρήση της οθόνης ταυτόχρονα.
Ποιες λύσεις προτείνει η έρευνα
Παρότι η επιστροφή στους φυσικούς διακόπτες φαίνεται πως είναι η προφανής λύση, στην πραγματικότητα η ενσωμάτωση πολλαπλών λειτουργιών σε μια οθόνη αφής είναι η πιο εύκολη και οικονομική λύση για την ώρα. Η έρευνα προτείνει στους κατασκευαστές αυτοκινήτων να μειώσουν τον αριθμό των μενού που απαιτούνται για την εκτέλεση λειτουργιών που συχνά πραγματοποιούνται κατά την οδήγηση. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί με την προσθήκη συντομεύσεων σε κάποιο σημείο της οθόνης, το οποίο θα είναι διαθέσιμο ανά πάσα στιγμή.
Τα συστήματα θα μπορούσαν να γίνουν πιο «έξυπνα» μαθαίνοντας να προβλέπουν ορισμένες εισόδους και κάνοντας ορισμένα κουμπιά μεγαλύτερα και πιο ευδιάκριτα στο μάτι.
Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι κατασκευαστές αυτοκινήτων θα πρέπει να χρησιμοποιούν συστήματα που θα ανιχνεύουν το γνωστικό φορτίο στον οδηγό και στη συνέχεια να αντιδρούν κατάλληλα περιορίζοντας προσωρινά ορισμένες λειτουργίες ή προειδοποιώντας τον οδηγό ότι ίσως χρειαστεί να επικεντρωθεί στον δρόμο.
