Το 2026 σηματοδοτεί την 40ή επέτειο του Citroen BX GTi, της σπορ έκδοσης που παρουσιάστηκε τον Ιούλιο του 1986 και ήρθε να δώσει μια διαφορετική διάσταση στη γκάμα του BX. Η ιστορία της, ωστόσο, ξεκινά λίγα χρόνια νωρίτερα, με το ίδιο το BX, το οποίο παρουσιάστηκε στους πρόποδες του Πύργου του Άιφελ και έκανε την επίσημη εμπορική της πρεμιέρα στην Έκθεση Αυτοκινήτου του Παρισιού τον Οκτώβριο του 1982.
Σχεδιασμένο από τον ιταλικό οίκο Bertone υπό την καθοδήγηση του Marcello Gandini, το BX εξελίχθηκε σε μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες της Citroen, ξεπερνώντας σε παραγωγή τα 2,3 εκατομμύρια μονάδες έως το 1994. Πάνω σε αυτή τη βάση, και στο πλαίσιο της ανανέωσης του μοντέλου τον Ιούλιο του 1986, γεννήθηκε το BX GTi, το οποίο διαδέχθηκε τα BX 19 GT και BX Sport.
Στόχος του ήταν να διατηρήσει τα σπορ χαρακτηριστικά του BX Sport, προσθέτοντας παράλληλα την άνεση και την ευχρηστία που αναμενόταν από ένα οικογενειακό αυτοκίνητο. Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του ανανεωμένου BX είχε ο σχεδιαστής Carl Olsen, γνωστός και για τη συμμετοχή του στον σχεδιασμό των AX και CX Series 2.
- Citroen e-C3 Urban: Προσιτή ηλεκτροκίνηση, από 17.900 ευρώ
- Zeekr 7GT: Πρακτικό shooting brake με επιδόσεις supercar και αυτονομία έως 655 χιλιόμετρα
- Skoda Elroq: Nέα εποχή ηλεκτροκίνησης, με αυτονομία έως 717 χιλιόμετρα
- Nissan Micra: Για πρώτη φορά αποκλειστικά ηλεκτρικό με έως 416 χλμ. αυτονομίας
- MINI Aceman: Ηλεκτρικές επιδόσεις και χαρακτήρας MINI με έως 218 ίππους
Με μήκος 4,24 μέτρα, το BX GTi ξεχώριζε χάρη στα φαρδύτερα εμπρός και πίσω φτερά, τους πιο καμπυλωτούς προφυλακτήρες στο χρώμα του αμαξώματος, τα λευκά φλας που ευθυγραμμίζονταν με τους προβολείς, την πίσω αεροτομή και τους εμπρός προβολείς ομίχλης που προέρχονταν από τo BX Sport. Ειδικά τάσια, εξειδικευμένα ελαστικά και διακριτικά λογότυπα «GTI» στα πίσω πλαϊνά τμήματα και την 5η θύρα συμπλήρωναν την εικόνα, ενώ ολόκληρο το αμάξωμα είχε υποστεί γαλβανισμό για καλύτερη προστασία από τη διάβρωση.
Κάτω από το καπό βρισκόταν ένας 4κύλινδρος, 8βάλβιδος κινητήρας με ηλεκτρονικό ψεκασμό, απόδοση 125 ίππων και μέγιστη ροπή 175 Nm στις 4.500 σ.α.λ. Ζυγίζοντας μόλις 1.025 κιλών, το BX GTi είχε αναλογία ισχύος/βάρους 8,2 κιλά ανά ίππο, χαμηλότερη από εκείνη πολλών ανταγωνιστών της εποχής. Η τελική της ταχύτητα πλησίαζε τα 200 χλμ./ώρα, ενώ η επιτάχυνση έως το πρώτο χιλιόμετρο από στάση ολοκληρωνόταν σε 30,5 δευτερόλεπτα.
Το στοιχείο που το διαφοροποιούσε, όμως, δεν ήταν μόνο οι επιδόσεις. Πιστό στην παράδοση της Citroen, το BX GTi διέθετε την χαρακτηριστική υδροπνευματική ανάρτηση της μάρκας, ρυθμισμένη πιο σφιχτά σε σχέση με τις υπόλοιπες εκδόσεις της BX ώστε να υποστηρίζει τον σπορ χαρακτήρα της χωρίς να θυσιάζει την άνεση. Τέσσερα δισκόφρενα, υδραυλικό τιμόνι και -προαιρετικά- ABS, συμπλήρωναν το τεχνικό σύνολο, προσφέροντας αποτελεσματικό έλεγχο και σταθερότητα ακόμη και σε υψηλές ταχύτητες.
Ανάλογα προηγμένη για τα δεδομένα της εποχής ήταν και η εικόνα στο εσωτερικό. Στο βασικό εξοπλισμό περιλαμβάνονταν βελούδινα καθίσματα με ρύθμιση ύψους, ηλεκτρικά ρυθμιζόμενος καθρέπτης συνοδηγού, κεντρικό κλείδωμα, ειδικός πίνακας οργάνων με έξι όργανα, προειδοποιητική ένδειξη για πόρτες που δεν είχαν κλείσει σωστά και προεγκατάσταση ραδιοφώνου. Προαιρετικά, ο αγοραστής μπορούσε να επιλέξει δερμάτινα καθίσματα, ηλεκτρική ηλιοροφή, υπολογιστή ταξιδιού, ζάντες αλουμινίου, κλιματισμό και σύστημα Hi-Fi.
Η εξέλιξη της γκάμας κορυφώθηκε με το BX GTi 16-Valve, η οποία παρουσιάστηκε για το μοντέλο του 1988 και αποτέλεσε τη νέα ναυαρχίδα της σειράς. Ο νέος κινητήρας XU9J4 των 1.905 κ. εκ. απέδιδε 160 ίππους στις 6.500 σ.α.λ., επιτρέποντας τελική ταχύτητα 218 χλμ./ώρα και επιτάχυνση 0-100 χλμ./ώρα σε 7,9 δευτερόλεπτα. Με ABS στο βασικό εξοπλισμό, αποτέλεσε το πρώτο γαλλικό αυτοκίνητο μαζικής παραγωγής με κινητήρα τεσσάρων βαλβίδων ανά κύλινδρο.
Η 16-Valve διέθετε επίσης διαφορετική αισθητική, με προφυλακτήρες στο χρώμα του αμαξώματος και μαύρες λωρίδες, πλευρικές ποδιές, ζάντες αλουμινίου και ελαστικά υψηλών επιδόσεων Michelin. Η ανάρτηση ρυθμίστηκε εκ νέου για να ανταποκρίνεται στη μεγαλύτερη ισχύ, ενώ στο εσωτερικό κυριαρχούσε το μαύρο, με καθίσματα που είχαν καλύτερη πλευρική στήριξη και τρίκτινο σπορ τιμόνι.
Το 1989 ακολούθησε το BX GTi 4X4, το οποίο προσέθεσε μόνιμη τετρακίνηση και ακόμη μεγαλύτερη ευελιξία σε απαιτητικές συνθήκες. Το σύστημα αποτελούνταν από κιβώτιο μεταφοράς και διαφορικό περιορισμένης ολίσθησης στον πίσω άξονα, με κατανομή ροπής 53% εμπρός και 47% πίσω. Παράλληλα, ο οδηγός μπορούσε, μέσω ηλεκτρικού χειριστηρίου να μπλοκάρει το κεντρικό διαφορικό για τις πιο απαιτητικές καταστάσεις.
Το GTi συνέχισε να εξελίσσεται έως το τέλος της παραγωγής της. Από το 1990, η γκάμα προσαρμόστηκε για χρήση αμόλυβδης βενζίνης υψηλών οκτανίων, με την ισχύ να μειώνεται στους 123 ίππους, χωρίς ουσιαστική επίδραση στις επιδόσεις ή στην κατανάλωση. Τον Ιούλιο του 1991 οι ζάντες αλουμινίου και το σπορ τιμόνι της 16βάλβιδης έκδοσης έγιναν στάνταρ, ενώ το υδραυλικό τιμόνι καθιερώθηκε σε ολόκληρη τη γκάμα, μαζί με βελτιωμένη ηχομόνωση.
Ένα χρόνο αργότερα, τον Ιούλιο του 1992, ο κλιματισμός προστέθηκε στο βασικό εξοπλισμό, όπως και η μαύρη επένδυση στο εσωτερικό, ενώ όλη η σειρά BX απέκτησε ρεζερβουάρ 66 λίτρων. Τελικά, τον Ιούλιο του 1993, η γενικευμένη εφαρμογή του καταλύτη σηματοδότησε και το τέλος του BX GTi, το οποίο αποσύρθηκε από τον κατάλογο της Citroen.
