Τα αγκάθια των νέων μέτρων στήριξης για τα καύσιμα – Γιατί καθυστερεί η εξειδίκευση

Τη μετάθεση των «αποκαλυπτηρίων» των νέων μέτρων στήριξης για τα καύσιμα προκάλεσε το γεγονός ότι καθυστέρησαν τελικά να κλειδώσουν μία σειρά από ανοιχτές παραμέτρους. Έτσι, αν και πριν από το Σαββατοκύριακο οι πληροφορίες τοποθετούσαν την εξειδίκευση τη Δευτέρα ή την Τρίτη, με τις τρέχουσες πλέον πληροφορίες τα αποκαλυπτήρια αναμένονται το νωρίτερο αύριο, Πέμπτη.

Η καθυστέρηση δεν συνδέεται με αλλαγή κατεύθυνσης ως προς τον βασικό κορμό των παρεμβάσεων. Η κυβέρνηση διά του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, έχει ήδη προαναγγείλει τη συνέχιση της στήριξης στο diesel κίνησης και διπλή παρέμβαση για το πετρέλαιο θέρμανσης, ώστε η τιμή εκκίνησης στις 15 Οκτωβρίου να συγκρατηθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο. Ωστόσο, χρειάζεται να οριστικοποιηθούν κρίσιμα κομμάτια της εξίσωσης: πόσο θα συνεισφέρουν τα διυλιστήρια, ποιο θα είναι τελικά το δημοσιονομικό βάρος για το κράτος, πώς θα διαμορφωθεί το νέο πλαφόν στην αγορά και αν θα αφήσουν περισσότερο «χώρο» οι Βρυξέλλες για μεγαλύτερες παρεμβάσεις.

Ένας σημαντικός λόγος της μετάθεσης είναι ακριβώς για να ολοκληρωθούν οι επαφές με τα διυλιστήρια, τα οποία, όπως φάνηκε και από τις δηλώσεις του πρωθυπουργού, θα «βάλουν πλάτη» και στο πετρέλαιο θέρμανσης, συμμετέχοντας στην επιδότηση στην αντλία. Πιο πρόσφατο «σήμα» για τη συνέχιση της στήριξης από Helleniq Energy και Motor Oil έδωσε η χθεσινή ανακοίνωση του ΥΠΕΘΟΟ, με την οποία απαντά στις προτάσεις του Αλέξη Τσίπρα. Σύμφωνα με το υπουργείο, τα διυλιστήρια συνεισφέρουν σήμερα με εκπτώσεις άνω των 30 εκατ. ευρώ τον μήνα και έχουν διαθέσει συνολικά 87 εκατ. ευρώ από τα μέσα Ιουλίου, με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι η συνεισφορά αυτή θα συνεχιστεί.

Ο ρόλος των εφεδρειών

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το συνολικό ύψος των μέτρων που θα ανακοινωθούν για τον Οκτώβριο θα αγγίζει τα 100 εκατ. ευρώ. Προφανώς, όσο μεγαλύτερο είναι το ύψος στο οποίο θα συμβάλουν Helleniq Energy και Motor Oil τόσο μικρότερο θα είναι το ποσό που θα χρειαστεί να καλυφθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό. Και αυτή είναι κρίσιμη παράμετρος για το οικονομικό επιτελείο, καθώς η επιδίωξη είναι να διατηρηθούν όσο το δυνατόν περισσότερες «γραμμές άμυνας», σε μία συγκυρία κατά την οποία κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει την τροπή που θα πάρει η ενεργειακή κρίση τους αμέσως επόμενους μήνες.

Η διατήρηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερων εφεδρειών επιτάσσεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι η κατάσταση τείνει να αποκτήσει χαρακτηριστικά «πολυκρίσης». Δεν είναι πλέον μόνο τα υγρά καύσιμα που πιέζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ανοδικές τάσεις καταγράφονται παράλληλα στο φυσικό αέριο και στον ηλεκτρισμό, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο να χρειαστεί στην πορεία κυβερνητική απάντηση και σε αυτά τα μέτωπα.

Το καμπανάκι από τη βιομηχανία και η σιωπή του ΣΕΒ

Μόλις χθες  βιομηχανικοί σύνδεσμοι της χώρας έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου για την εγχώρια παραγωγή, ζητώντας πρόσθετες παρεμβάσεις ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητά τους. Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι στο κοινό ανακοινωθέν που υπέγραψαν 16 σύνδεσμοι έλειπε η υπογραφή του ΣΕΒ, του μεγαλύτερου και του πιο ιστορικού φορέα, κάτι που δείχνει ότι δεν υπάρχει ενιαία γραμμή μεταξύ των βιομηχάνων για τα απαιτούμενα μέτρα στήριξης. Να σημειωθεί ότι στις 6 Οκτωβρίου είναι προγραμματισμένη η ετήσια Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ -με συμμετοχή του πρωθυπουργού, ως είθισται- και εκεί ο πρόεδρος του Συνδέσμου, Σπύρος Θεοδωρόπουλος, αναμένεται να τοποθετηθεί επί του θέματος του υψηλού  ενεργειακού κόστους και των αναγκαίων παρεμβάσεων για την αντιμετώπισή του.

Πετρέλαιο θέρμανσης

Όσον αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, η δεύτερη «γραμμή άμυνας» θα είναι η αύξηση του επιδόματος. Εδώ, μάλιστα, μία από τις βασικές εκκρεμότητες των προηγούμενων ημερών φαίνεται να έχει πλέον ξεκαθαρίσει. Όπως διευκρίνισε χθες ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, η αύξηση θα είναι οριζόντια, χωρίς να γίνει αλλαγή στα κριτήρια. Αυτό σημαίνει πως θα παραμείνει ουσιαστικά ίδια η «δεξαμενή» των περίπου 1,1 εκατομμυρίων δικαιούχων, ενώ η επιπλέον στήριξη θα προκύψει από το υφιστάμενο σύστημα, που διαφοροποιεί την ενίσχυση ανάλογα με τις κλιματικές συνθήκες κάθε περιοχής.

Το δύσκολο παζλ του πλαφόν

Η κυβέρνηση, μέσω του πρωθυπουργού, έχει επίσης ξεκαθαρίσει πως τον Οκτώβριο θα συνεχιστεί η επιδότηση στην αντλία για το ντίζελ κίνησης. Στο προηγούμενο περίγραμμα των μέτρων η ενίσχυση είχε τοποθετηθεί στα 10 λεπτά ανά λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ, ενώ, εκτός απροόπτου, τα δύο διυλιστήρια αναμένεται να συνεχίσουν τις δικές τους εκπτώσεις τόσο στο diesel όσο και στη βενζίνη 95 οκτανίων. Για την αμόλυβδη, πάντως, ο πρωθυπουργός είχε διευκρινίσει ότι δεν υπάρχει προς το παρόν αντίστοιχη κρατική παρέμβαση.

Περισσότερος χρόνος φαίνεται επίσης να χρειάστηκε για τις αποφάσεις σχετικά με το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στις εταιρείες εμπορίας και στα πρατήρια. Δύο από τις σημαντικότερες παραμέτρους του μέτρου είναι ποια καύσιμα θα αφορά η παρέμβαση και ποια ακριβώς θα είναι η φόρμουλά της – για παράδειγμα, αν θα προβλέπει ένα συγκεκριμένο ανώτατο ποσοστό περιθωρίου κέρδους. Πρόκειται για μια άσκηση που μόνο απλή δεν είναι, καθώς ένα υπερβολικά αυστηρό όριο μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη λειτουργία της αγοράς.

Οι πρατηριούχοι έχουν ήδη αντιδράσει στο ενδεχόμενο νέας επιβολής πλαφόν, προειδοποιώντας ότι θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομική ασφυξία και «λουκέτα», ιδιαίτερα σε μικρότερες επιχειρήσεις και στην περιφέρεια. Ανεξάρτητοι παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν επίσης ότι ο σχεδιασμός χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, ώστε το μέτρο να μη δημιουργήσει μεγαλύτερες στρεβλώσεις στην αλυσίδα τροφοδοσίας από το όφελος που θα έχει για τον καταναλωτή. Από την άλλη πλευρά, με τη χθεσινή ανακοίνωσή του το ΥΠΕΘΟΟ ουσιαστικά έδειξε ότι δεν προκρίνει πλαφόν στα διυλιστήρια, επικαλούμενο και τον διεθνή ανταγωνισμό που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές εταιρείες.

Οι Βρυξέλλες και το σχεδόν κλειστό παράθυρο για τον ΕΦΚ

Το διάστημα που μεσολάβησε φαίνεται ότι αξιοποιήθηκε παράλληλα από την κυβέρνηση για να βολιδοσκοπηθούν οι συσχετισμοί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ως προς την προοπτική πρόσκαιρης και «στοχευμένης» δημοσιονομικής χαλάρωσης. Μία τέτοια δυνατότητα, όπως έχει ξεκαθαρίσει ο πρωθυπουργός, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για προσωρινή παρέμβαση στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, καθώς με τους σημερινούς κανόνες μία μείωσή του θα πρέπει να καλυφθεί δημοσιονομικά από άλλη πηγή. Σύμφωνα, πάντως, με πληροφορίες, οι χώρες που βλέπουν θετικά μία τέτοια ευελιξία δεν συγκροτούν προς το παρόν την αναγκαία «κρίσιμη μάζα», με αποτέλεσμα μια άμεση μείωση του ΕΦΚ να θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη.

Τα δεδομένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα μπορούσε να επηρεάσει η πρωτοβουλία του Εμανουέλ Μακρόν. Ο Γάλλος πρόεδρος ζήτησε με επιστολή του έκτακτη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για το ενεργειακό ζήτημα και τις τιμές των καυσίμων, πιέζοντας παράλληλα για μεγαλύτερη ευελιξία στους ευρωπαϊκούς ενεργειακούς κανόνες. Η Σλοβακία έχει ήδη συνταχθεί με τη γαλλική πρωτοβουλία, ενώ η Κομισιόν βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με αυξανόμενες πιέσεις για πρόσθετες παρεμβάσεις. Το κατά πόσο η κίνηση του Παρισιού μπορεί να αλλάξει τους ευρωπαϊκούς συσχετισμούς μένει να φανεί.

Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση είχε τη δυνατότητα μικρής αναμονής. Οι νέες ελαφρύνσεις στα καύσιμα προβλέπεται να τεθούν σε εφαρμογή από την 1η Οκτωβρίου, ενώ η περίοδος διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου. Επομένως, υπήρχε το χρονικό παράθυρο ώστε οι λεπτομέρειες του πακέτου να προσαρμοστούν στην πλέον πρόσφατη πορεία των διεθνών τιμών.

Η οριστικοποίηση των μέτρων γίνεται άλλωστε σε μία συγκυρία έντονων γεωπολιτικών ζυμώσεων στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, οι οποίες μπορούν ανά πάσα στιγμή είτε να ενισχύσουν είτε να περιορίσουν το σημερινό ανοδικό ράλι. Και αυτή η αβεβαιότητα είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να «ζυγίσει» όσο το δυνατόν καλύτερα το πακέτο στήριξης, χωρίς να εξαντλήσει από τώρα τα διαθέσιμα «πυρομαχικά».

ΠΗΓΗ: POWERGAME.GR

Ακολουθήστε το MotorOne.gr στο Google News για άμεση και έγκυρη ενημέρωση!