Η ετήσια έκθεση του Δείκτη Επιδόσεων Οδικής Ασφάλειας (PIN) της European Transport Safety Council καταγράφει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει εκτός πορείας για την επίτευξη του στόχου μείωσης των θανάτων και σοβαρών τραυματισμών κατά 50% έως το 2030.
Το 2025, περίπου 19.500 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στους δρόμους της ΕΕ και πάνω από 100.000 τραυματίστηκαν σοβαρά. Σε σχέση με το 2019, η μείωση των θανάτων περιορίζεται στο 15%, όταν για να θεωρείται εφικτός ο στόχος θα έπρεπε ήδη να φτάνει το 31%. Η ετήσια μείωση στην ΕΕ διαμορφώθηκε μόλις στο 2%, έναντι του απαιτούμενου 6,1%.
Με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, για την επίτευξη του στόχου έως το 2030 απαιτείται πλέον μείωση της τάξης του 10% ετησίως.
Παρά τη συνολική επιβράδυνση, ορισμένες χώρες συνεχίζουν να σημειώνουν σημαντική πρόοδο. Η Δανία βραβεύτηκε με το PIN Award 2026 για τη σταθερή βελτίωση των επιδόσεών της, ενώ το Βέλγιο και η Πολωνία καταγράφουν επίσης ισχυρές μειώσεις θανάτων από το 2019, κατά 31% και 43% αντίστοιχα.
Στην κορυφή της κατάταξης παραμένουν η Νορβηγία και η Σουηδία, με 19 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων, έναντι 43 του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
Η Ελλάδα: μία από τις ισχυρότερες βελτιώσεις στην Ευρώπη
Μέσα στο γενικό ευρωπαϊκό περιβάλλον στασιμότητας, η Ελλάδα καταγράφει μία από τις πιο αξιοσημείωτες μεταβολές.
Το 2025, οι θάνατοι από τροχαία μειώθηκαν κατά 22%, φτάνοντας τους 517, έναντι 665 το 2024. Πρόκειται για τη χαμηλότερη επίδοση από το 1963. Η χώρα εμφανίζει πλέον 50 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων, πλησιάζοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και βελτιώνοντας αισθητά τη θέση της στην κατάταξη.
Η πρόοδος αποδίδεται στην εντατικοποίηση των ελέγχων για μη χρήση κράνους και οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, σε παρεμβάσεις στις οδικές υποδομές και στην εφαρμογή του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.
Παρά τη θετική εικόνα, η έκθεση επισημαίνει ότι παραμένουν σημαντικές προκλήσεις, κυρίως στο επαρχιακό οδικό δίκτυο, στην υπερβολική ταχύτητα και στη συμμετοχή ευάλωτων χρηστών όπως μοτοσικλετιστές, πεζοί, ποδηλάτες και χρήστες μικροκινητικότητας.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι σοβαροί τραυματισμοί μειώνονται σημαντικά πιο αργά από τους θανάτους, με πάνω από 100.000 άτομα ετησίως να αντιμετωπίζουν μακροχρόνιες συνέπειες.
Παράλληλα, χώρες όπως η Ολλανδία καταγράφουν χειρότερες επιδόσεις σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία, εξέλιξη που αποδίδεται εν μέρει στην αυξημένη χρήση ποδηλάτου και στην ανάγκη ενίσχυσης της προστασίας των ευάλωτων χρηστών του οδικού δικτύου.
Το European Transport Safety Council προειδοποιεί ότι ορισμένες υπό συζήτηση πολιτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την πρόοδο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται αλλαγές στα πρότυπα ασφάλειας για μικρά ηλεκτρικά οχήματα, πιθανές εξαιρέσεις περιοριστών ταχύτητας για επαγγελματικά ηλεκτρικά οχήματα, καθώς και συζητήσεις για αύξηση των διαστάσεων και βάρους φορτηγών.
Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο ευθυγράμμισης με χαμηλότερα αμερικανικά πρότυπα ασφάλειας οχημάτων.
Σύμφωνα με την πρόεδρο του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς», Βασιλική Δανέλλη-Μυλωνά, η πρόοδος στην Ελλάδα είναι σημαντική, αλλά δεν επαρκεί από μόνη της η αυστηρή επιτήρηση.
Όπως επισημαίνει, η ουσιαστική μείωση των τροχαίων απαιτεί εκπαίδευση από μικρή ηλικία και συστηματική καλλιέργεια οδικής παιδείας. Το Ινστιτούτο αναφέρει ότι έχει ήδη εκπαιδεύσει περισσότερους από 380.000 μαθητές.
Το ETSC καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως την προσέγγιση «Safe System», να ενισχύσουν την επιτήρηση για ταχύτητα και αλκοόλ και να αυξήσουν τη χρηματοδότηση για στοχευμένες παρεμβάσεις.
Παράλληλα, προτείνει χαμηλότερα όρια ταχύτητας: 30 χλμ./ώρα σε κατοικημένες περιοχές, 70 χλμ./ώρα σε επαρχιακούς δρόμους χωρίς διαχωριστικό και 120 χλμ./ώρα στους αυτοκινητοδρόμους.
