Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρουσίασε ένα νέο πακέτο μέτρων για τη μείωση των εκπομπών CO2 από τα αυτοκίνητα, το οποίο σηματοδοτεί μια μερική αναθεώρηση της μέχρι σήμερα στρατηγικής της.
Αν και ο στόχος της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα παραμένει, η Κομισιόν επιδιώκει πλέον μια πιο ευέλικτη και ρεαλιστική μετάβαση, λαμβάνοντας υπόψη τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η αυτοκινητοβιομηχανία και την πιο αργή από το αναμενόμενο εξάπλωση της ηλεκτροκίνησης.
Η πιο σημαντική αλλαγή αφορά το έτος 2035. Ενώ αρχικά είχε αποφασιστεί η πλήρης απαγόρευση των αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης για μείωση των εκπομπών CO2 κατά 100%, το νέο πλαίσιο επιτρέπει τη συνέχιση της πώλησής τους, υπό αυστηρούς όρους.
Οι κατασκευαστές θα πρέπει να περιορίσουν τις μέσες εκπομπές του στόλου τους στο 10% των επιπέδων του 2021, ενώ οι εναπομένουσες εκπομπές θα πρέπει να αντισταθμίζονται με τη χρήση «πράσινου» χάλυβα και e-fuels ή βιοκαυσίμων. Η ΕΕ δεν περιορίζει αυτή τη δυνατότητα μόνο σε υβριδικά ή plug-in μοντέλα, αλλά αναφέρεται γενικότερα σε οχήματα με κινητήρες εσωτερικής καύσης.
Όσον αφορά τα ηλεκτρικά οχήματα, δεν προβλέπονται άμεσες επιδοτήσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ωστόσο, από το 2035 εισάγεται το σύστημα των «super credits» για μικρά και προσιτά ηλεκτρικά αυτοκίνητα που κατασκευάζονται στην ΕΕ. Παράλληλα, υπάρχουν σχέδια για την δημιουργία μιας νέας κατηγορίας προσιτών ηλεκτρικών αυτοκινήτων μήκους έως 4,20 μέτρων.
Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης αλλαγές στους ενδιάμεσους στόχους έως το 2030. Για τα επιβατικά αυτοκίνητα εισάγεται μεγαλύτερη ευελιξία μέσω ενός συστήματος «banking και borrowing», που επιτρέπεται η ανταλλαγή πιστώσεων CO2 από τρίτες χώρες. Για τα ελαφρά επαγγελματικά οχήματα, ο στόχος μείωσης εκπομπών χαλαρώνει από 50% σε 40%.
Ιδιαίτερα αυστηροί γίνονται οι κανόνες για τους εταιρικούς στόλους, καθώς τα οχήματα αυτά διανύουν περισσότερα χιλιόμετρα. Σε χώρες όπως η Γερμανία, το ποσοστό χαμηλών και μηδενικών εκπομπών στα εταιρικά αυτοκίνητα θα πρέπει να φτάσει το 77% έως το 2030, ενώ από το 2035 προβλέπεται πλήρης μετάβαση σε οχήματα μηδενικών εκπομπών.
Οι νέοι κανόνες επεκτείνονται και στα βαρέα οχήματα, όπως φορτηγά και λεωφορεία, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία στους κατασκευαστές μέσω συσσώρευσης πιστώσεων εκπομπών πριν το 2030, ώστε να διευκολυνθεί ο προγραμματισμός και η έγκαιρη υιοθέτηση τεχνολογιών μηδενικών εκπομπών.
Παράλληλα, η ΕΕ επενδύει στρατηγικά στη βιομηχανία μπαταριών, με ένα πακέτο 1,8 δισ. ευρώ για την ενίσχυση μιας πλήρως ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας, εκ των οποίων 1,5 δισ. θα δοθούν ως άτοκα δάνεια σε Ευρωπαίους κατασκευαστές μπαταριών. Στόχος είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και η μείωση της εξάρτησης από τρίτες χώρες.
Το πακέτο με τα νέα μέτρα έχει ήδη κατατεθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων τους επόμενους μήνες. Το τελικό του περιεχόμενο δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, ωστόσο είναι σαφές ότι η ΕΕ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην περιβαλλοντική φιλοδοξία και την οικονομική πραγματικότητα της μετάβασης στην καθαρή κινητικότητα.
