Ο τροχονόμος αποτελεί βασικό πυλώνα της οδικής ασφάλειας και της ομαλής κυκλοφορίας στους δρόμους. Με την παρουσία και τις οδηγίες του ρυθμίζει την κίνηση πεζών και οχημάτων, προλαμβάνει ατυχήματα και συμβάλλει στην εύρυθμη λειτουργία του αστικού και περιαστικού οδικού δικτύου.
Το έργο του δεν περιορίζεται μόνο στη ρύθμιση της κυκλοφορίας. Ο τροχονόμος ελέγχει την τήρηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, παρεμβαίνει σε περιπτώσεις τροχαίων συμβάντων, παρέχει βοήθεια σε οδηγούς και πεζούς και φροντίζει για την ασφάλεια σε σχολεία, διαβάσεις και σημεία αυξημένης επικινδυνότητας.
Σύμφωνα με τον ΚΟΚ: «Αυτοί που χρησιμοποιούν τις οδούς συμμορφώνονται αμέσως με τις πιο κάτω υποδείξεις και σήματα που δίνουν οι τροχονόμοι, όταν ρυθμίζουν την κυκλοφορία: α) βραχίονας υψωμένος κατακόρυφα, σημαίνει: προσοχή, διακοπή πορείας για όλους που χρησιμοποιούν την οδό, από όλες τις κατευθύνσεις πλην των οδηγών οι οποίοι δεν μπορούν να διακόψουν την πορεία του οχήματός τους αμέσως και ασφαλώς. Αν το σήμα αυτό δίνεται σε οδικό κόμβο, δεν απαιτείται τα οχήματα που βρίσκονται στον κόμβο να διακόψουν την πορεία τους. β) βραχίονας ή βραχίονες τεντωμένοι οριζόντια σημαίνει: διακοπή πορείας για όλους που χρησιμοποιούν την οδό και πλησιάζουν από οποιαδήποτε κατεύθυνση η οποία διέρχεται κάθετα προς την οριζόμενη με τον τεντωμένο βραχίονα ή βραχίονες κατεύθυνση. Ο τροχονόμος που ρυθμίζει την κυκλοφορία μπορεί, αφού δώσει το σήμα αυτό, να κατεβάσει τον βραχίονα ή τους βραχίονές του. Η στάση αυτή σημαίνει ομοίως διακοπή πορείας γι’ αυτούς που κινούνται κατά μέτωπο και από πίσω από τον τροχονόμο. γ) κίνηση του χεριού προς ορισμένη κατεύθυνση σημαίνει: κίνηση των οχημάτων προς την υποδεικνυόμενη κατεύθυνση. δ) κινούμενο ερυθρό φως σημαίνει: διακοπή πορείας γι’ αυτούς που χρησιμοποιούν την οδό προς τους οποίους κατευθύνεται το φως.
Οι τροχονόμοι, όταν οι ανάγκες της κυκλοφορίας το απαιτούν, μπορούν να επιβάλλουν επιτάχυνση ή επιβράδυνση της κυκλοφορίας, καθώς και διακοπή ή αλλαγή πορείας οχημάτων ή πεζών.
Οι υποδείξεις και τα σήματα που δίνονται από τους τροχονόμους που ρυθμίζουν την κυκλοφορία υπερισχύουν των φωτεινών σηματοδοτών ρύθμισης της κυκλοφορίας ή των πινακίδων σήμανσης στις οδούς ή των διαγραμμίσεων ή συμβόλων στις οδούς, καθώς και των κανόνων κυκλοφορίας γενικά. Η ρύθμιση της κυκλοφορίας από τροχονόμο, με τρόπο αντίθετο από ενδείξεις των φωτεινών σηματοδοτών, γίνεται σε εξαιρετικές μόνο περιπτώσεις λήψης ειδικών και εκτάκτων μέτρων. Αν δεν είναι δυνατόν, μετά από προηγούμενη ειδοποίηση του τροχονόμου, να σβήσουν οι φωτεινοί σηματοδότες, η ως άνω ρύθμιση γίνεται με σήματα προς τους χρήστες της οδού και αφού βεβαιωθεί ο τροχονόμος ότι από την ενέργειά του αυτή δεν προκαλείται κίνδυνος ατυχημάτων».
Ποιο το πρόστιμο που επιβάλλεται σε περίπτωση ανυπακοής των σημάτων του τροχονόμου
H παράβαση του παρόντος κατατάσσεται στην κατηγορία Ε2-Β και επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο εκατόν πενήντα (150) ευρώ και το διοικητικό μέτρο αφαίρεσης της άδειας οδήγησης για είκοσι (20) ημέρες.